Het water zingt

Dianne Soeters

(© Dianne Soli)

“ALS HET WATER ZINGT ZOALS HET GEBEKT IS” door Henri Thijs

          Naar aanleiding van het verschijnen van haar debuut “HET WATER ZINGT” (2007, Uitgeverij Hernia & Co, Heerlen NL)

Di Storia, Bundelfront Dianne Soeters (°1961, Maastricht NL) dook al geruime tijd geleden als een dartel poëtisch eendje in het water van ons poëzine ‘t (muzen-)Koeriertje Digitaal. Vanaf haar eerste prille vlucht wist zij onze redactie te bekoren met het verlokkelijk gezang van haar verzen die telkens goed besnaard het lied van een fonkelende fee wisten te vertolken. Onnodig te zeggen dat wij onmiddellijk werden ingepakt en aangegrepen door de eenvoud en de frisse bekoorlijkheid van haar klanken. Fee is trouwens, wat haar poëzie betreft, de juiste benadering. Want elk gedicht van haar, elk vers is steeds doordrongen van een bepaalde feeërieke sfeer gebracht in een sprookjesachtige stijl die gestadig fulmineert in een zalvende tederheid en zelfs neigt naar een vleugje mystiek die zaligmakend werkt. Dat zijn misschien veel té hoogdravende uitingen voor een poëzie die dat in het geheel niet is. Haar poëzie is immers de eenvoud zelve en wordt hoofdzakelijk gekenmerkt door een grote karigheid van woorden. Zij springt voorzichtig om met de taal en hoedt er zich voor te veel woorden te gebruiken om haar gedachtegoed en emoties gestalte te geven. Er staat geen onderwerp, werkwoord, voegwoord en noem maar op te veel in haar gedichten. Integendeel, heel vaak laat zij het een of het andere taalingrediënt vallen waar dit in haar hoofde voor de verstaanbaarheid niet nodig is. Voorbeelden hiervan zijn legio:

vanmiddag weg met f.en d.
de zon scheen, schrale wind
niet onaangenaam

(Uit: ansichtkaart, Het Water zingt, Hernia & Co Maastricht 2007)

*

zo langzaam drijven
wolken soms
dat regen onverhoeds
en ik mijn haar losmaak
en mijn jas
aan de wilgen

(Uit: Vogelvrij, idem)

Zij is a.h.w. als de dood voor overdaad en snoert haar verzen, strofen en uitdrukkingen met een onzichtbaar lintje aan elkaar dat het lijkt dat ze achter elkaar aan drijven als een vloeiende lijn, dun als water en zeker even vloeibaar. Zelfs leestekens en interpunctie’s moeten er soms aan geloven en praktisch nooit gebruikt zij hoofdletters uit vrees dat de “beweging zou verankeren”, vastlopen en de viscositeit in het gedrang brengen. Over het gebruik van interpunctie kunnen er echter wel wat kanttekeningen geplaatst worden. Als dichter heb je natuurlijk de vrijheid de “taal naar je hand te zetten”. Dat is geen vrijheid, maar een must op voorwaarde dat je dat consequent doet. Ofwel plaatst men de leestekens en volgt men rigoureus de spelregels terzake d.w.z. overal leestekens waar nodig met eveneens de nodige hoofdletters en punten erbij zoals dat grammaticaal hoort, ofwel – en dat is het enige aanvaardbare alternatief voor een taalkundige – plaatst men er überhaupt geen en laat men alle leestekens, punten en komma’s volledig achterwege. Aan de auteur dan om de strofen en coupletten zo te organiseren en ordenen dat de leesbaarheid optimaal wordt gemaakt en de lezer niet op de dool geraakt. Goed geplaatste enjambementen kunnen hier wonderen doen.
Dianne kiest – een beetje tot onze spijt – in haar poëzie noch voor het ene, noch voor het andere. En dat is o.i. deontologisch niet de juiste attitude. In onze ogen een minpuntje dat een schaduwtje werpt op de uitgesproken luciditeit van haar poëzie. Natuurlijk kan over deze materie gediscussieerd worden, pro’s en contra’s worden afgewogen en meer van dat gepolemiseer, maar het is ook een feit dat de dichter in deze steeds “het laatste woord” heeft en soeverein beslist over de opportuniteit van de aangewende stijlfiguren en werkwijzen. Wij laten deze kanttekening dan ook voor wat ze waard is en verkiezen de auteur te laten beslissen wat hij/zij daarvan vindt.
Trouwens het moet gezegd dat dit kleine euvel in geen enkel opzicht afbreuk doet aan de haast perfecte integriteit en schoonheidsperceptie van de gedichten.
Feeërie en soberheid zijn dus de eerste twee essentiële kenmerken en stijlfiguren die haar poëzie kleuren en zo eigengereid maken. Maar er is ook nog een derde: de zin voor realiteit, het concrete, de alledaagse werkelijkheid. Dianne zoekt haar thema’s nooit in filosofische beslommeringen of existentiële theorieën. En nooit zal zich bezondigen aan de experimenten van de zgn. “language poetry” die heden ten dage veel (té veel) worden gebezigd. Niets van dat alles bij haar. Zij blijft als dichteres, hoe feeëriek en fijnbesnaard ook in haar uitdrukkingswijze, steeds stevig met beide voeten op de grond. Haar uitgesproken soberheid en karigheid staan zulke metafysische ideeën trouwens resoluut in de weg. Zij houdt het dan ook bij de faits divers van de alledaagse werkelijkheid: haar woonomgeving, de liefde, de seizoenen, de natuur. Zeer concreet beschrijft zij de realiteit van de alltag maar – en daarin schuilt haar talent – zonder de dingen rechtstreeks te benoemen of te verbloemen maar door het aanwenden van een uiterst persoonlijke metaforiek en beeldvorming die verrassend nieuw overkomen en steeds bekoren en zelfs bij momenten ontroeren. Het gevaar van de platte anekdotiek die bij zulke werkwijze steeds om de hoek komt kijken, schuwt zij als de pest. In één woord: beklijvende poëzie dus. Je moet het maar doen voor iemand die, zoals blijkt uit de schaarse biogegevens die ze op de achterflap van haar eerste bundel prijsgeeft, nog maar sedert 2005 poëzie schrijft. Dat houdt beslist grote beloften in voor de toekomst, aangezien ze, zoals we op dezelfde achterflap kunnen lezen, welhaast dagelijks schrijft.
Concretisme is dus het derde belangrijk bestanddeel dat we in haar poëzie vertegenwoordigd zien.
Het is trouwens ook in dat verband (het concretisme dus) dat haar (oneigenlijk, maar daarover later) debuut HET WATER ZINGT onlangs bij de Heerlense uitgeverij Hernia & Co verscheen. Want zoals we vernemen op bladzijde 38 is deze bundel tot stand gekomen naar aanleiding van een opdracht die Dianne kreeg van de gemeente Maastricht om de restauratie van de St.Servaasbrug in een gedicht van twee woorden te vangen waarin tevens aan de kade en het vroegere kanaal herinnerd moest worden.
Deze woorden (beweging-verankerd) zijn nu vastgelegd in het voetpad bij de eerste boog van de betrokken brug in Maastricht. Zie hier in extenso het gedicht dat op deze gebeurtenis geënt is en dat bovendien representatief is voor de inhoud van de ganse bundel:

GEBOGEN

de beweging is verankerd;
in het grind ligt nu het blijven
sporen van doorloop, oud water
knarpend kanaal langs kadewand

sta stil, kom nader en vervloei, buig
over verleden dat gaandeweg
is heel gemaakt

brug van boog, poort van boog
huis van boog: achter de glazen holte
wordt tijd gevat, kraken spanten
kapittels naam, waarover we lopen

In het kader van datzelfde concretisme, kan de bundel blijkbaar deels ook gebruikt worden voor een poëtische wandeling door Maastricht (bladzijden 6 t/m 23) waarbij ook aan de Maas ruimschoots aandacht wordt geschonken. Vandaar tevens ook de titel HET WATER ZINGT.

We kunnen dus in verband met het verschijnen van deze bundel nog niet spreken van het echte debuut van Dianne Soeters. Wat niet wil zeggen dat we met deze zgn. “gelegenheidsbundel” (voor zover we deze oneerbiedige term al mogen gebruiken) ook al geen degelijke staaltjes van mooie poëzie zou ten beste geven. Maar in een schrijven van haar, vernemen we dat ze naarstig bezig is met het redigeren van een tweede bundel waarin zij naar eigen zeggen meer in staat zal zijn in alle vrijheid “haar ding te doen”, los van elke verbondenheid met stad of streek of welke connotatie dan ook.
Wij weten uit ervaring en op basis van de inzendingen die wij regelmatig van haar mogen plaatsen dat dit beslist weer schitterende pareltjes aan het kroontje van haar poëtisch diadeem zullen worden.

Dianne Soeters. Het water zingt. 40 blz. Hernia & Co, Heerlen 2007- ISBN 978-90-811924-3-9

disclaimer© 2002/ 2007 ’t Prieeltje Online. Disclaimer. Henri Thijs.

(geplaatst op 03-11-2007)

Di Storia, Soli











Advertenties

2 thoughts on “Het water zingt

  1. Ik heb nu eventjes de tijd genomen om dit artikel aandachtig te lezen.Lange artikels lees ik vaak diagonaal.Maar deze keer laat ik elk woord binnensijpelen.Het is een heuse en welverdiende lofzang. Ja, ik kan van je werk genieten.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s